O nas

Niniejsza  strona jest wynikiem projektu digitalizacji kolekcji Sztuki Galerii Bielskiej BWA, dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie „Kultura cyfrowa” oraz Gminę Bielsko-Biała, zrealizowanego w 2016 roku. W jego wyniku zostało zdigitalizowanych 500 dzieł sztuki. Prace te będą kontynuowane w kolejnych latach.
 

Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej

jest jedną z najważniejszych galerii sztuki współczesnej w Polsce. Program galerii obejmuje wszystkie istotne dziedziny sztuki, zarówno tradycyjne – malarstwo, rzeźba, grafika, rysunek – jak i najnowsze: wideo, performans, instalacja, fotografia, dizajn.

Galeria prezentuje twórczość najciekawszych artystów polskich, uznanych, a także zaczynających dopiero karierę oraz ważnych artystów z zagranicy. Galeria organizuje szereg wydarzeń artystycznych w przestrzeni publicznej, efemerycznych (m.in. podczas rezydencji artystycznych) oraz trwale wpisanych w krajobraz miasta (rzeźby, murale).

Galeria jest organizatorem ogólnopolskiego konkursu malarstwa, istniejącego od 1962 roku, obecnie pod nazwą Biennale Malarstwa „Bielska Jesień”, oraz konkursu dla kuratorów na najlepszą wystawę polskiego malarstwa współczesnego.

Poza promocją sztuki współczesnej galeria prowadzi działalność edukacyjną w dziedzinie plastyki, upowszechnia teorię sztuki poprzez własne wydawnictwa, dysponuje bazą informacyjną oraz księgozbiorem z zakresu sztuki.
 
 

Kolekcja Sztuki Galerii Bielskiej BWA

Budowana od 1976 roku, początkowo nakierowana była – jak w podobnych galeriach BWA istniejących w prawie wszystkich miastach wojewódzkich – na zbieranie dzieł sztuki artystów regionu. Zbiór prac z tego czasu jest nierówny, brak w nim systematyki i spójności, wielu ważnych dla środowiska lokalnego artystów reprezentowanych jest pojedynczymi niewielkimi pracami (jak np. Ignacy Bieniek czy Jan Zipper), innych nie ma wcale. Prace artystów z innych miast trafiały do zbiorów sporadycznie: były to zakupy w przypadku ich udziału w Ogólnopolskim Konkursie Malarstwa Bielska Jesień (co jednak nie było regułą nawet wobec prac nagrodzonych główną nagrodą) lub darowizny artystów po wystawach indywidualnych czy po plenerach. 

Początek lat 90. XX wieku przyniósł zmianę nie tylko systemu politycznego, ale także funkcjonowania galerii BWA, które stały się w większości galeriami miejskimi – co zwykle pociągnęło za sobą zmianę nazwy i uzależnienie od dotacji gminy. Niestety, w budżetach brakowało możliwości dokonywania zakupów dzieł sztuki do kolekcji. 

Sytuacja zmieniła się na korzyść na początku nowego wieku wraz z programami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego: „Znaki czasu”, a potem „Regionalne kolekcje sztuki”. Zespół Galerii Bielskiej BWA opracował strategię rozwoju kolekcji, aby nowe nabytki pomogły ukształtować jej oryginalny profil. W latach 2008–2015 projekty złożone przez galerię siedmiokrotnie uzyskały akceptację komisji konkursowych i otrzymały dofinansowanie na łączną kwotę ponad 600 tysięcy złotych.  

Kolekcja liczy obecnie 905 dzieł. Poza zakupami ze środków ministerialnych znaczącą część tych prac artyści podarowali galerii. Od kilku lat kolekcje wspierają także sponsorzy, którzy finansują zakup konkretnej pracy – do tej pory były to Fiat Auto Poland, a obecnie FCA, Polmotors, PRO, Aqua i Lotos. 

Prace uczestniczące w Biennale Malarstwa Bielska Jesień
miały dotychczas najważniejsze znaczenie w budowaniu kolekcji. Na początku zakupy obrazów z wystawy pokonkursowej były okazjonalne. Od 1995 roku do kolekcji trafiają prace nagrodzone Grand Prix, które od 2007 roku – zgodnie z regulaminem biennale – przechodzą na własność Galerii nieodpłatnie. W najbliższych latach galeria zamierza uzupełnić ten zbiór o dostępne prace, zwłaszcza te najstarsze, które uzyskały nagrody lub wyróżnienia na Bielskiej Jesieni. Od kilku lat kupowane są także prace wyróżnione w kolejnych edycjach Biennale Malarstwa. Od 2013 roku regulamin „Bielskiej Jesieni” obliguje również artystę, który otrzymał II nagrodę do przekazania jednej pracy do kolekcji. Ponadto, z dotacji MKiDN w priorytecie „Sztuki Wizualne”, zakupiono w tym roku pięć innych prac.

W dziale malarstwa
należy wymienić ponadto prace uznanych artystów, często klasyków sztuki polskiej, takich jak: Urszula Broll, Jan Dobkowski, Stanisław Fijałkowski, Bożena Grzyb-Jarodzka, Ryszard Grzyb, Józef Hałas, Paweł Jarodzki, Koji Kamoji, Robert Maciejuk, Jarosław Modzelewski, Zdzisław Nitka, Włodzimierz Pawlak, Jacek Sempoliński, Joanna Stańko, Paweł Susid, Andrzej Urbanowicz, Leon Tarasewicz. Nie brakuje także prac artystów młodego pokolenia, jak Agnieszka Brzeżańska, Kasia Kmita, Zbigniew Rogalski, Antek Wajda. 

Grafika
jest dziedziną obecną w regionie m.in. poprzez twórczość artystów działających na Wydziale Grafiki ASP w Katowicach oraz w Zakładzie Grafiki UŚ w Cieszynie. Spośród nazwisk można wymienić m.in. Edwarda Biszorskiego, Jadwigę Smykowską, Michała Klisia. W 2. połowie lat 90. do kolekcji trafiły dwa spore zbiory grafik podarowanych przez artystów z zagranicy: 166 prac artystów z Ameryki Południowej oraz 40 grafik Włocha Getulio Alvianiego. 

Rysunek
reprezentują m.in. Agata Agatowska, Mariusz Tarkawian, Paweł Warchoł.

Obok prac dwuwymiarowych w kolekcji znajdują się rzeźby oraz prace z dziedziny nowych mediów: obiekty, instalacje, wideo-art oraz light-boxy.

Sztukę krytyczną
reprezentują w kolekcji prace: Barbary Konopki, Zofii Kulik, Przemysława Kwieka, Zbigniewa Libery, Andrzeja Lachowicza, Natalii LL, Grupy Łódź Kaliska, Teresy Murak, Jerzego Truszkowskiego. W 2013 roku zbiór ten został uzupełniony o znakomity zestaw prac z dziedziny performans: Jerzego Beresia: dokumenty rzeczowe z akcji „Msza Romantyczna”, 1978–2005: rzeźba w drewnie pt. „Ołtarz spełnienia”, 20 plansz malowanych na płótnie i dokumentacja fotograficzna autorstwa Jacka Szmuca; Zbigniewa Warpechowskiego: 24 plansze autorskie, dokumentujące jego najważniejsze performanse z lat 1967–1984; Krzysztofa Zarębskiego: 33 fotografie (których części współautorem jest Leszek Fidusiewicz), dokumentujące jego performanse z lat 70. XX wieku. 

Bielskie środowisko plastyczne
reprezentowane jest przez prace członków historycznej już Grupy Beskid (Ignacego Bieńka, Kazimierza Kopczyńskiego, Jana Grabowskiego, Michała Kwaśnego, Jana Zippera i Zenobiusza Zwolskiego) i innych utytułowanych artystów, związanych z regionem. Prace te tworzą ważną część kolekcji, nadają jej swoistą specyfikę; galeria zamierza zdobywać dzieła zarówno nestorów, którzy wciąż tworzą i są siłą napędową lokalnej społeczności, jak i artystów młodych, tworzących często w nowych mediach, wypowiadających się w ważnych aktualnych tematach.

Kolekcja nie ma na razie swojej stałej ekspozycji,
prace udostępniane są na wystawach tematycznych, monograficznych i zbiorowych, własnych lub w innych galeriach. Planowane jest uzyskanie specjalnej przestrzeni na stałą ekspozycję kolekcji w zabytkowej Willi Sixta w Bielsku-Białej.

Reprodukcje
ponad 200 prac 100 artystów znalazły się w albumie Kolekcja Sztuki Galerii Bielskiej BWA wydanym w 2011 roku w nakładzie 1100 egzemplarzy. Ponadto reprodukcje prac prezentowane są na stronie internetowej galerii  oraz na Google Open Gallery.

Dofinansowano ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Partner projektu