Fressen

Opis

Wideo dokumentujące performans teatralny FRESSEN – wydarzenie wspierane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej – prezentowany w ramach Warsaw Gallery Weekend, mający miejsce  w Teatrze Powszechnym w Warszawie w 2021 roku.
 

„Fressen” to performans zainspirowany znaczeniem i rangą przypisywaną historycznemu ślubowi polskiej księżniczki Jadwigi Jagiellonki z bawarskim księciem Jerzym Bogatym. Niemieckie słowo fressen oznacza ucztę. Katarzyna Kozyra wykorzystuje motyw średniowiecznego ucztowania, poszukując jego współczesnych kontekstów. Performans eksploruje tematykę konsumpcjonizmu, obżarstwa oraz pożerania siebie i innych. Artystka zaprasza do uczty, w której każdy może wziąć jej kawałek dla siebie. Wraz z Kozyrą na scenie występują chirurżki wycinające z ciała-kostiumu owoce morza oraz ubrani w eleganckie mundury mężczyźni. Na koniec "Kozyra pojawia się nago, bez zbędnych warstw pod którymi mogłaby ukrywać swoje ciało, niewzruszona, niezauważalna, zrealizowawszy swój cel, oddała już wcześniej swoje ciało jako przedmiot konsumpcji, nadzoruje wszystko z perspektywy obserwatora, wolnego słuchacza. W tym momencie następuje także najbardziej przełomowa część performance’u, która nie została w żadnym stopniu zaplanowana z wyprzedzeniem, jest zupełnie żywą, dziką i naturalną sztuką angażującą widownie. Artystka nawiązuje kontakt z widownią, która ośmielona zaczyna brać aktywny udział w działaniach, próbując wystawionych na zaaranżowanym na ciele stole.  W ten sposób całość nabiera fizycznego charakteru, gdzie artystka, zaprasza i oddaje siebie konsumpcji widowni, uczestnicy pochłaniają ją", jak informuje się na stronie internetowej artystki.
Performans artystka zrealizowała w Teatrze Powszechnym w Warszawie w 2021 roku.

Interpretacja

Gwarną i parną kuchnię, zaaranżowaną na scenie, gdzie w pośpiechu gotowały pielęgniarki desygnowane do nowej roli, równoważył stół otoczony przez statycznych mężczyzn, w oficjalnych strojach-mundurach oficerskich z epoki napoleońskiej. Stół jest de facto podświetlaną mapą, gdzie rozstawiono modele statków z okresu II wojny światowej, które widziane z góry przypominają ławice ryb. Natomiast łącząc te dwie sytuacje widzimy odwzorowanie klasycznego podziału pracy, kobiety zajmujące się kuchnią, przygotowujące posiłek, spocone, pracujące w cieple, pod presją czasu i kontrastujący obraz mężczyzn, zupełnie niezaangażowanych, w nienagannych, czystych mundurach, zajmujących się wyniosłymi zadaniami. Przed oczami widzów rysuje się także kontrast między abstrakcją męskiego zadania, a namacalnością wysiłku jaki kobiety wkładają w przygotowanie dań. 
Pomiędzy nimi, funkcjonująca jakby na orbicie, pojawiała się postać samej artystki, która wyzwoliła się ze swojego ciała, zrzuciła powłokę, ciężar jakim jest ciało, a przede wszystkim związane z nim lęki obawy, skrępowanie. Kozyra pojawia się nago, bez zbędnych warstw pod którymi mogłaby ukrywać swoje ciało, niewzruszona, niezauważalna, zrealizowawszy swój cel, oddała już wcześniej swoje ciało jako przedmiot konsumpcji, nadzoruje wszystko z perspektywy obserwatora, wolnego słuchacza. W tym momencie następuje także najbardziej przełomowa część performance’u, która nie została w żadnym stopniu zaplanowana z wyprzedzeniem, jest zupełnie żywą, dziką i naturalną sztuką angażującą widownie. Artystka nawiązuje kontakt z widownią, która ośmielona zaczyna brać aktywny udział w działaniach, próbując wystawionych na zaaranżowanym na ciele stole.  W ten sposób całość nabiera fizycznego charakteru, gdzie artystka, zaprasza i oddaje siebie konsumpcji widowni, uczestnicy pochłaniają ją.

Ze strony autorki: https://katarzynakozyra.pl/pl/prace-katarzyny-kozyry/145759-katarzyna-kozyra-fressen 

Bibliografia

Katarzyna Kozyra – „Być kimś, kim się (nie) jest”, wydawca: Galeria Bielska BWA, 2025, s. 78.
(Książka została wydrukowana w dwóch wersjach językowych: w języku czesko-angielskim oraz polsko-angielskim).

Wystawy

2025 – Katarzyna Kozyra – „Być kimś, kim się (nie) jest”, Galeria Bielska BWA (17.01–16.03.2025)

2024 – Katarzyna Kozyra – "Być kimś kim się nie jest", GVUO, Ostrava (Galerie výtvarného umění v Ostravě Czechy), (24.09–17.12.2024).

2021 – Fressen, performans teatralny, wydarzenie prezentowane w ramach Warsaw Gallery Weekend (2021), wspierane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej, Teatr Powszechny, Warszawa.