Ceremonia narodzin – opowieść o jedzeniu

Opis

Obraz fakturalny, w kształcie wydłużonego prostokąta, stworzony przez rdzenną Australijkę, przedstawicielkę szczepu Pintupi. Kompozycja z pozoru abstrakcyjna, przedstawiająca układy geometrycznych linii i symbolicznych znaków oraz niewielkich żółtych plamek usytuowanych na białym tle wokół czarnej wydłużonej formy, obwiedzionej owalnymi liniami w czerwonej barwie. Ten mocny kolorystycznie akcent, choć lekko przesunięty ku dołowi, stanowi centrum pracy.

Obrazy artystów należących do szczepu Pintupi z oddalonej o 700 km na zachód od Alice Springs osady Kiwirkurra są bardziej linearne, a kompozycje bardziej geometryczne i surowe w formie. Motywy figuratywne występują w tych pracach rzadko, a paleta jest zazwyczaj ograniczona do czerwieni, żółci i bieli. Te równoległe i załamujące się linie, oglądane pod różnymi kątami, wywołują u widza iluzję przestrzeni „dwuznacznej” – oddalającej się bądź zbliżającej. Motywy figuratywne występują w tych pracach rzadko, a paleta jest zazwyczaj ograniczona do czerwieni, żółci i bieli. Artyści szczepu Pintupi reprezentują estetykę najmniej skażoną przez europejskie wpływy.

Fragment zaczerpnięty z tekstu Ryszarda Bednarowicza zamieszczonego w katalogu: „Ślady i znaki. Malarstwo Aborygenów z Australii Centralnej”, Galeria Bielska BWA, 2024.

Interpretacja

W Czasie Stwarzania Przodkowie nauczyli lud Pintupi, jak zbierać pożywienie z buszu (bush tucker) i odprawiać ceremonie. W tej opowieści kobiety zbierają pożywienie na ceremonię okadzania nowo narodzonego dziecka. Do tego rytuału wykorzystuje się dym i opary spalonych, rodzimych roślin arrata. Ceremonia okadzania jest bardzo ważna dla zdrowia i bezpieczeństwa dziecka. Ma je chronić przed złymi duchami – gdyby jej zaniedbać, dziecko zostanie przez nie ukradzione i nikt go więcej nie zobaczy. Obrzęd odbywa się w nocy, podczas pełni Księżyca, który uśmiecha się, patrząc na tańczące i śpiewające kobiety.

Barbara Reid Napangardi, która urodziła się w 1962 roku w osadzie Tjukurla na pustyni Gibsona, przedstawiła tę historię przy użyciu tradycyjnych kolorów i ikonografii szczepu Pintupi. W środku obrazu pokazała wydłużoną formę, która symbolizuje słone jezioro znajdujące się w jej krainie. Powyżej czerwone koncentryczne okręgi symbolizują miejsce ceremonii, a kształty „u” przedstawiają kobiety. Na dole autorka namalowała fartuch z ludzkich włosów (kształt przypominający literę „E”), którym kobiety zakrywają dolne partie ciała. Koncentryczne okręgi poniżej oznaczają wrzeciono, którego kobiety używają do robienia sznurków z włosów. Półkola po obu stronach tego obrazu symbolizują skały lub pomalowane kobiece piersi. Owalne żółte kształty oznaczają dzikie jabłka i pożywienie z buszu.

Ryszard Bednarowicz

Bibliografia

– Kat wyst. w wersji cyfrowej, "Ślady i znaki. Malarstwo Aborygenów z Australii Centralnej", Galeria Bielska BWA, 2024, kuratorzy: Ryszard Bednarowicz i Marek Tomalik, s. 49/50.

Wystawy

2025 – „Nowe nabytki w Kolekcji Sztuki Galerii Bielskiej BWA”, Galeria Bielska BWA, Willa Sixta, 24.01–30.09.2025).

2024 – Ślady i znaki. Malarstwo Aborygenów z Australii Centralnej, Galeria Bielska BWA (12.01–25.02.2024), kuratorzy: Ryszard Bednarowicz i Marek Tomalik).